Het strijdtoneel van gemaakte identiteiten

Afscheidscollege Geschiedenis

20dec2018 16.00

Lezing

Identiteiten zijn gemaakt, maar daarom niet onecht. Hoe democratischer een politieke orde is en hoe meer mensen het recht hebben om als burgers serieus worden genomen, des te meer controverses zullen er zijn over wie waarbij mag horen, hoe er geleefd mag worden, wie daarover gaat, en in naam van wie eigenlijk. We kunnen dus maar beter wennen aan dit strijdtoneel, aldus Mieke Aerts in haar afscheidscollege.

Zogeheten identiteitspolitiek is misschien wel de meest controversiële vorm van politiek van de laatste jaren. Tijdens haar afscheidscollege zal Aerts proberen eerst de vraag te beantwoorden waar we het eigenlijk over hebben bij identiteitspolitiek. Vervolgens betoogt zij dat de meest voorkomende onderscheidingen tussen ‘goede’ en ‘verkeerde’ identiteitspolitiek weinig houtsnijden: inclusiviteit is net zo problematisch als uitsluiten. Net als de meeste historici, antropologen en sociologen is Aerts van mening dat identiteiten nooit berusten op een natuurlijke essentie, maar altijd gemaakt of gedaan worden in een maatschappelijk krachtenveld. Dat geldt zowel voor individuele als voor collectieve identiteiten.

Het gemaakte karakter van identiteiten betekent echter niet dat ze willekeurig zijn, of inwisselbaar, of ‘fake’. Het betekent wel dat ze altijd inzet zijn van strijd. Sterker nog, hoe democratischer een politieke orde is, en hoe meer mensen het recht hebben om als burgers serieus worden genomen, des te meer controverses zullen er zijn over wie waarbij mag horen, hoe er geleefd mag worden, wie daarover gaat, en in naam van wie eigenlijk. We kunnen dus maar beter wennen aan dit strijdtoneel, stelt Aerts. De studie van de politieke geschiedenis kan daarbij helpen door te analyseren hoe specifieke identiteiten historisch gemaakt zijn. In de voorbeelden waarmee Aerts dit illustreert, vormt het fenomeen van de zogeheten Oosterse dans een rode draad waarlangs we ons door het mijnenveld van etniciteit, postkoloniale geschiedenis en gender zullen bewegen.

Mw. prof. dr. W.D.E. Aerts, hoogleraar Politieke geschiedenis van gender: Gemaakte identiteiten: wennen aan een strijdtoneel.

Deelname

Toegang vrij

Locatie

Gepubliceerd door  UvA Persvoorlichting