Rudy Wijnands, hoogleraar Observationele Hoge-Energie Astrofysica

12 september 2017

Dhr. dr. R.A.D. Wijnands (1971) is benoemd tot hoogleraar Observationele Hoge-Energie Astrofysica, in het bijzonder Relativistisch Compacte Objecten, aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Het gaat om een nieuwe leerstoel aan het Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde (API) van de UvA.

Extreme fysica

Rudy Wijnands bestudeert de fundamentele en extreme fysische processen die zich voordoen in en rond neutronsterren en zwarte gaten. Hij doet dit door te kijken hoe deze zeer compacte en relativistische objecten reageren op de accretie van materie – het invangen van materiaal door de zwaartekracht. Wijnands ontwikkelde een eigen onderzoekstak voor onderzoek naar het inwendige van neutronensterren door het kijken naar de afkoeling van een neutronenster nadat deze is opgewarmd door geaccreteerde materie. De langetermijndoelstelling van Wijnands is het begrijpen van de betrokken accretieprocessen en het gedrag van materie bij de extreme dichtheden zoals aanwezig in neutronensterren. Hij gebruikt voor zijn onderzoek gegevens die zijn verkregen met behulp van de grootste telescopen in de ruimte en op de aarde.

Wijnands verzorgt onderwijs in de bachelor- en masterprogramma’s Natuurkunde en Sterrenkunde. In het bijzonder verzorgt hij de practica en de afstudeerprojecten die gebruik maken van waarnemingen die zijn verkregen door de studenten met behulp van de telescopen van het Anton Pannekoek Observatorium, de sterrenwacht die verbonden is aan het API en die op het dak van Science Park 904 staat.

Als hoogleraar gaat Wijnands zich richten op neutronensterren en zwarte gaten die materie accreteren op een snelheid die duizend tot wel tienduizend keer trager is dan wat typisch wordt waargenomen bij de gebruikelijke systemen. Deze zeer traag accreterende objecten zijn nog niet uitvoerig bestudeerd maar bieden nieuwe en belangrijke manieren om de accretieprocessen en het binnenste van neutronensterren beter te begrijpen. Wijnands zal zich, naast zijn waarneemprogramma’s, ook meer gaan richten op de theoretische aspecten van deze processen.

Over Wijnands

Wijnands is sinds 2004 verbonden aan het Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde van de UvA, sinds 2008 als universitair hoofddocent. Sinds 2014 beheert hij het Anton Pannekoek Observatorium. In 2002, werd hij St. Andrews Research and Teaching Fellow in Astronomy gevolgd door PPARC Advanced Fellow aan de University of St. Andrews, St. Andrews (Schotland; in 2003).
In 1999 behaalde Wijnands zijn doctoraat in de sterrenkunde aan de UvA. Voor zijn promotieonderzoek ontving hij in 1998 de Andreas Bonn medaille van het Genootschap ter Bevordering van Natuur-, Genees- en Heelkunde. Na het behalen van zijn doctoraat, verwierf Wijnands een Chandra Fellowship om onderzoek te gaan doen aan het Center for Space Research (tegenwoordig het Kavli Institute for Astrophysics and Space Research) van het Massachusetts Institute of Technology, Cambridge (VS).

Wijnands publiceerde meer dan 250 artikelen in wetenschappelijk vaktijdschriften, onder meer in Nature, Science, Astronomy & Astrophysics, The Astrophysical Journal, en de Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Tijdens zijn aanstelling aan de UvA, ontving Wijnands verschillende onderzoekssubsidies, zoals een Starting Grant van de European Research Council (2008) en verschillende subsidies van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO; een open competitie subsidie in 2005 en een TOP1-subsidie Exacte Wetenschappen in 2014). Voor zijn ontdekking van coherente pulsaties in lage-massa röntgendubbelsterren ontving hij in 2006 de Bruno Rossi Prize van de American Astronomical Society, één van de meeste prestigieuze prijs in de hoge-energie astrofysica.

Gepubliceerd door  UvA Persvoorlichting