Home

Onderzoek

Drs. Miranda Bloem (1983) is sinds januari 2010 werkzaam als AIO bij de leerstoel Middeleeuwen (promotor prof. dr. Claudine Chavannes-Mazel) . Ze heeft een beurs van de ABC Stichting en zal 4 jaar werken aan een dissertatie over de Meesters van Zweder van Culemborg, een groep boekverluchters werkzaam in de noordelijk Nederlanden in de eerste helft van de vijftiende eeuw. De hoge kwaliteit van hun werk krijgt al ruim een eeuw de waardering van de wetenschappers, maar een grondig onderzoek naar het volledige oeuvre van deze meesters bleef tot op heden uit. 

De Meesters van Zweder van Culemborg is een verzamelnaam voor enkele verluchters die in een overeenkomstige stijl werkzaam waren. Aangezien hun identiteit ons niet meer bekend is zijn zij vernoemd naar een van de missalen die zij verluchtten voor de Utrechtse bisschop Zweder van Culemborg (Brixen, AS, C. 20). Verluchtingvanhun handis bewaard gebleven in meer dan 35 boeken en losse fragmenten die zich vandaag de dag overde hele wereld bevinden. Stijlkenmerken en lokalisering van de opdrachtgevers maken dat Utrecht waarschijnlijk de plek was waar zij werkzaam waren.

Dat de waardering voor de Zwedermeesters ook in hun eigen tijd hoog was is af te leiden uit de handschriften die zij verluchtten voor belangrijke opdrachtgevers zoals bisschop Zweder van Culemborg, graaf Arnold van Egmond (de echtgenoot van Katherina van Kleef), gravin Margareta van Berg en domdeken Herman Lochorst. Bij de handschriften uit het corpus waarvan de opdrachtgever onbekend is, is het veelal mogelijk aan de hand van een afwijkend decoratieprogramma of specifieke tekstgedeelten te concluderen dat ook deze in opdracht zijn vervaardigd.

De vele bekende en belangrijke opdrachtgevers en de hoge kwaliteit van hun werk doen vermoeden dat de Zwedermeesters hoog in de hiërarchie van de Noord Nederlandse boekverluchting stonden. Het onderzoek zal zich dan ook richten op de positie van deze verluchters tegenover zowel hun collega’s als hun opdrachtgevers.

De Lochorst-bijbel, Fitzwilliam Museum in Cambridge deel 1

De Lochorst-bijbel, Fitzwilliam Museum in Cambridge deel 2

Publicaties:

Bloem, M. 'Techniek van de Middeleeuwse kunstenaar', in : Simulacrum. Nog te verschijnen.

Bloem, M., 'Reconstructie van een geïllustreerde Vulgaat uit de vijftiende-eeuw', in Madoc, 26 (2012) pp. 21-33.

Bloem, M., The Hours of Catherine of Cleves: Devotions, Demons and Daily Life in the Fifteenth Century. Exh. cat. New York: Abrams, 2010. 426 pp. (online recensie). CAA.reviews. Nog te verschijnen.

Bloem, M, 'New Light on Three Miniatures from the Egmond Breviary', te verschijnen in Oud Holland.

M. Bloem, et al. Beeldschone boeken. De Middeleeuwen in goud en inkt. Museumgids / Catalogus van de ruim 120 tentoongestelde handgeschreven boeken in het Utrechtse Museum Catharijneconvent van 16 mei - 23 augustus 2009, 2009

Bloem, M, 'Gedoofde schittering', in: Catharijne. Magazine van Museum Catharijneconvent Utrecht, vol. 2 (2009), pp. 16-17.

A. DeNeckere, M. Bloem, M. Leeflang e.a.,‘The use of mobile Raman spectroscopy to compare three full-page miniatures from the breviary of Arnold of Egmond’, Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy 09 (2011) pp. 194-199

Lezingen:

‘Pancratius en Poncianus: eerste stappen naar handenonderscheid binnen het corpus van de Meesters van Zweder van Culemborg’, Mediëvistenmiddag Universiteit van Amsterdam, 2010

 ‘De ontwikkeling van de verluchtingskunst in de Noordelijke Nederlanden’, Museum Catharijneconvent, als onderdeel van de zomerschool Made in the Netherlands. Art from the 15th and 16th Centuries aan The Amsterdam Maastricht Summer University, 2011

'Use and adaption of models by the Masters of Zweder van Culemborg: The stoning of Saint Stephen in the Breviary of Arnold of Egmond', 47th International Congress on Medieval Studies (10-13 Mei 2012), Western Michigan University's, Kalamazoo, USA.

'Met de blik op het zuiden. Het gebruik van Franse voorbeelden door de Meesters van Zweder van Culemborg', 75 jaar na Hoogewerff: een inventarisatie vanonderzoek naar Noord Nederlandse kunst (22-23 Mei 2012), Universiteit van Amsterdam, Amsterdam.

'Use and Adaption of Models by the Masters of Zweder van Culemborg: The Presentation in the Temple by the Mazarine Master', International Medieval Congress (9-12 July 2012) Leeds

Tentoonstellingen

Tentoonstelling Beeld voor beeld: klassieke sculptuur in prent in het Allard Pierson Museum van 15 juni - 9 september 2007

Tentoonstelling Beeldschone Boeken: De Middeleeuwen in goud en inkt in Museum Catharijneconvent van 16 mei - 23 augustus 2009


Beeld voor Beeld, Klassieke sculptuur in prent (15 juni - 9 september 2007)De Avonden, woensdag 25 juli 2007, VPRO

Beeldschone Boeken, Middeleeuwen in Goud en inkt

Center for Medieval Studies Amsterdam

Building on the strong tradition of collaboration among medievalists at the UvA, the Center for Medieval Studies Amsterdam (CMSA) will facilitate a stable and lasting cooperation among and for the benefit of undergraduates, graduates, and research and teaching staff. It is envisioned as a dynamic, multi-disciplinary center for learning and development, uniting all those involved and interested in any aspect of medieval culture and heritage.

Center for Medieval Studies Amsterdam