Marita Mathijsen
Contact
U kunt naast het universiteitsnummer ook mijn huisnummer proberen: 0206791767. Het best bereikbaar ben ik met e-mail. Voor dringende zaken: 0648560308.
Onderzoek
De nadruk bij mijn onderzoek ligt op het gebied van de negentiende eeuw en van de editiewetenschap. Mijn studies op het gebied van de Nederlandse literatuur van de negentiende eeuw zijn voor een deel bij elkaar gebracht in Nederlandse literatuur in de Romantiek. In De gemaskerde eeuw hebik mijn opvattingen over de mentaliteit van de negentiende eeuw beschreven. Voor editeurs en degenen die zich verdiepen in de editiewetenschap stelde ik Naar de letter samen, waarin ik theorie en praktijk van het editeren verbind. Hiervan verscheen in 2010 een nieuwe druk met een toelichting. Op het gebied van de moderne letterkunde publiceerde ik studies over Harry Mulisch en Hans Faverey. Ter gelegenheid van de aktie Nederland leest heb ik recent een studie over Twee vrouwen gepubliceerd, waaraan toegevoegd een studie over zijn hele oeuvre. Tevens was ik in 2008 op de website van De Bezige Bij beschikbaar als `Mulisch-consulent'. Sinds zijn overlijden ben ik een van de drie testamentair excuteurs van zijn nalatenschap. Ik ben begeleider van het NWO-project The Construction of the Literary Past. Onder mijn redactie is verschenen: Boeken onder druk. Censuur en pers-onvrijheid in Nederland sinds de boekdrukkunst. Op dit moment werk ik aan een biografie van Jacob van Lennep, een persoonlijke literatuurgeschiedenis van de 19e eeuw en vooral aan een monografie over de opkomst van de belangstelling voor het verleden.
Onderwijs
In het collegejaar 2011-2012 geef ik colleges aan studenten van de internationale master comparatieve neerlandistiek en aan studenten Europese letterkunde over de Romantiek. Tutorial-studenten kunnen zich in overleg met hun mentor bij mij aanmelden, met name als het gaat om edities en om negentiende-eeuw studies. Ik heb tutorials begeleid over Willem Kloos, Willem Witsen, de Vereeniging voor Oude Letterkunde etc. Scripties begeleid ik op dezelfde gebieden.
Dissertatiebegeleiding
Vanaf september 2004 begeleid ik het NWO-project The construction of the literary past. Hieraan waren verbonden de aio's Karin Hoogeland, Francien Petiet, Jan Rock en de post-doc Lotte Jensen. De laatste drie hebben hun onderzoek afgerond. Bovendien is er een aanverwant project van de aio Beyke Maas. Op 19 september 2008 is Saskia Pieterse bij mij cum laude gepromoveerd op een studie over de Ideen van Multatuli. De promoties van Bert Vreeken op Museum Willet en Bram Noot over het katholiek leesonderwijs hebben in 2010 plaatgevonden. Jan Rock promoveerde op 12 november 2010. Zowel Saskia Pieterse als Jan Rock werden promovendus van het jaar. Francien Petiet promoveerde eind 2011 en kreeg belangstelling in de landelijke pers voor haar onderwerp. Behalve aio's begeleid ik ook buitenpromovendi, voor wie ik regelmatig werkbijeenkomsten organiseer. Eerder was ik als promotor of copromotor betrokken bij de promoties van o.a. Lisa Kuitert, Annemarie Doornbos, Goffe Jensma, Lex van de Haterd, Yra van Dijk. Kees Fens en Harry Mulisch kregen uit mijn handen een eredoctoraat aan de Universiteit van Amsterdam. In 2011 werd ik bekroond tot supervisor van het jaar door het onderzoeksinstituut ICG.
Postacademisch onderwijs en de Illustere School
De capaciteitsgroep Moderne Nederlandse Letterkunde verzorgt regelmatig mastercourses, waarvoor via het contractactiviteitenbureau van de Faculteit der Geesteswetenschappen ingeschreven kan worden. Bij enige van de courses ben ik betrokken. Daarnaast ben ik betrokken bij het onderwijs van de Illustere School. In het kader van Amsterdam Wereldboekenstad organiseerde ik een cursus over censuur in Nederland; in 2009-2010 organiseerde ik een cursus `Vreemdelingen in de Nederlandse literatuur'. In 2010 was er de cursus: 'Het beeld van het kind in de Nederlandse literatuur'. In 2011-2012 staat 'Kijk op poëzie' op het programma. Daarnaast verzorg ik jaarlijks een wandeling door katholiek 19e eeuws Amsterdam.
Bestuur
Tot mijn bestuurswerkzaamheden behoren: voorzitterschap Spui 25 (podium voor cultuur), bestuur Stichting J.I. de Haan, adviesraad Menno ter Braak Stichting, adviesraad Stichting Willem Witsen, adviesraad Geesteswetenschappen KNAW, bestuur VLaams-Nederlandse Commissie NWO-FWO, adviesraad Nationaal Historisch Museum, adviseur Illustere School, adviesraad Pantheon Letterkundig Museum, adviesraad 1000 romans DBNL, Academielid De Gouden Ganzenveer, beoordelingscommissie NWO, bestuur Nederlands Letterkundig Museum, voorzitter Stichting Harry Mulisch Huis.
Activiteiten buiten de academie
De uitstraling van een vak als Nederlandse Letterkunde naar een breed publiek is belangrijk, ook voor de Universiteit. Daarom richt ik me geregeld tot een brede kring van lezers. Ik schreef columns en schrijf artikelen voor NRC, ik geef lezingen door het land, ik ben betrokken bij Spui 25, ik schrijf af en toe voor Het Parool en De Groene, ik nam interviews af voor Het Gesprek en ik neem deel aan openbare discussies. Verder heb ik, samen met enige leden van mijn onderzoeksgroep de website 19e eeuw van de Literatuurgeschiedenis DBNL verzorgd. Onlangs verscheen mijn pamflet De afwezigheid van het verleden, over de manier waarop in Nederland met het openbare en particuliere verleden omgegaan wordt. Voor de componist Joan Berkhemer schreef ik de tekst van de cantate `De dood van Michiel de Ruyter' voor bariton, koor en orkest. Voor Home Academy nam ik een reeks colleges over de negentiende-eeuwse Nederlandse literatuur en over het oeuvre van Harry Mulisch op. In de Hanlo-lezing 2009 houd ik een pleidooi voor meer creativiteit in destijl van de wetenschap. De Huizinga-lezing 2009 had als titel: De historische sensatiezucht. In 2010 hield ik in Gent de Pacificatie-lezing. In hetzelfde jaar sprak ik de eerste Jacob van Lennep-lezing uit, onder de titel Het uitwendig schrijverschap. Een aantal van mijn lezingen en essays is gebundeld in Vroeger is ook mooi (2011).
Hanlo lezing
Emeritaat
Op 30 oktober 2009 heb ik een openbaar college gehouden inverband met het bereiken van de pensioenverplichte leeftijd. De titel van mijn college was: De bevrijding van de albatros. Ik blijf bij het onderwijs van de Universiteit betrokken. Ter gelegenheid van het emeritaat is onder redactie van Lotte Jensen en Lisa Kuitert het boek Geluk in de negentiende eeuw samengesteld (uitgeverij Bert Bakker). Tevens werd mij een album aangeboden: `Geloof mij Uw oprechte en dankbare Vriend', Brieven uit de Nederlandse letteren. Dit is gepubliceerd op de DBNL (zie de link hieronder). Ook werd ik toen benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.
Brievenalbum
De bevrijding van de albatros
De bevrijding van de albatros (2)
Publicaties vanaf 1975
Hieronder vindt u mijn complete publicatielijst. Tevens vindt u er een link naar enige (nog) ongepubliceerde lezingen.
New Publishing Manners
Letters as mediators
Publicatie 1975-2012
Websites van belang
Zie hieronder websites waarbij ik betrokken ben
Website negentiende eeuw
Onderzoeksmaster Nederlandse letterkunde
Columns NRC
In NRC publiceerde ik maandelijks een column, vaak over onderwijs en universiteit. Ik ben daarmee gestopt omdat ik er steeds minder ruimte kreeg, zowel qua omvang als qua inhoud. Hieronder vindt u een selectie van die columns. Sinds 2009 (sept.) zijn die ook op het web te vinden.
1 duffelschen jas
Amsterdam zonder studenten
Zevende academische plaag
LAIO
Buitenpromovendi
Spelling
Botox voor Beets
Seniorenacademie
Schoolmeesterjubileumstukken
Bejaardenzorg voor literatuur
Canongesprekken
Amsterdam zonder studenten
Lerarenopleiding
Vaders
Tollenstwist
De alfaschrapers
Messias met een puberbrein
1 duffelschen jas
Alfa, gamme, Spinozapremies
Columns NRC na 9.2009
Verwijzing