Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Slow tourism

Godsdienst en spiritualiteit vormden en vormen een belangrijk onderdeel van het leven in de stad. Reden voor ondernemende religiewetenschappers om toeristen en bewoners te voet langs de belangrijkste pleisterplaatsen te leiden. Mét aandacht en zonder selfiestick.

‘Rob, op zondag, wat doen we dan?’ In de Nicolaasbasiliek, waar een vrijwilliger in het glas-in-loodkleurig ochtendlicht de opbrengst van de zondagsdienst uit de donatiepotten vist, richt religiewetenschapper Jonneke Bekkenkamp zich tot diaken Rob Polet. ‘Ik kan een stukje orgel laten horen,’ antwoordt hij. ‘Of mensen kunnen een kaarsje branden.’ Bekkenkamp: ‘Ah wat een mooi idee! We kunnen ook zeggen: we doen het allebei.’

De generale repetitie voor een generale repetitie, is wat Bekkenkamp en haar collega’s Carolina Ivanescu (religiewetenschappen) en Miranda van Holland (valorisatie, VU) naar de Nicolaasbasiliek tegenover Centraal Station brengt. De drie oriënteren zich op het opzetten van een onderneming die mensen in contact brengt met religie en spiritualiteit in de stad. Onder meer aan de hand van wandeltochten langs Amsterdams heilige plekken, zoals de Nicolaasbasiliek, de boeddhistische tempel op de Zeedijk en een pop-up Bloemkapel bij de Oosterkerk. Tijdens het festival We Make the City vinden de eerste twee wandeltochten plaats, de echte generale repetities die de prille ondernemers moeten voorzien van broodnodige feedback voor het verder vormgeven van hun bedrijvigheid.

De precieze invulling moet de komende maanden vormkrijgen, maar de drijfveer is al wel glashelder. ‘Religie en spiritualiteit vormen een rijk en belangrijk onderdeel van het leven in de stad,’ verwoordt Ivanescu. ‘Dat wil ik groter maken, voor meer mensen ontsluiten.’ De wandelroute loopt niet alleen langs traditioneel religieuze plekken als kerken en tempels, maar ook langs het Mahatma Gandhi plantsoen, een kleine moestuin, grenzend aan de parkeerplaats van Artis. Initiatiefnemer Roy Zijnen heeft rucola en rode bessen geplukt om de wandelaars de vruchten van een respectvolle relatie met de aarde te laten proeven. Ook draagt hij een eigen gedicht voor over zijn relatie met de natuur, zich niets aantrekkend van het venijnig snerpend gezaag van een verbouwing aan de overkant. ‘De aarde heeft geen grenzen aan de horizon. Wat je teruggeeft aan de aarde kan je een nederige houding noemen, maar wat in de aarde verborgen ligt en ons uitnodigt te ontdekken is liefde en wederkerigheid.’

Stilstaan en verdieping

De wandeling voert langs zeven heilige plekken en op elke plek staan de deelnemers even stil. Bij orgelmuziek, rucola of bloemen. Bij zichzelf. De initiatiefnemers hopen op die manier tegenwicht te bieden aan het massale toerisme van bierfietsen en selfiesticks dat de stad teistert. Bekkenkamp: ‘Dit is slow tourism; stilstaan en verdieping. Dat willen we niet alleen in wandeltochten bieden, maar ook via bijvoorbeeld collegereeksen voor toeristen, Amsterdammers en expats.’ Dat mes snijdt aan meerdere kanten, want het verzamelen van relevante en betrouwbare informatie voor zulke colleges biedt ook betekenisvolle onderzoeksmaterie voor de studenten van Bekkenkamp en Ivanescu.

Een ontnuchterende bevinding bij deze generale repetitie: stilstaan kost tijd en dus zijn de organisatoren vooral veel aan het puzzelen op het schema. Bekkenkamp: ‘Ok, dan schrappen we de Armeense kerk. Daarmee zijn we dan toch weer op tijd bij de Oosterkerk voor de bloemenceremonie.’ Ondernemen is experimenteren, dus er zullen nog wel wat proefkilometers worden afgelegd voordat de optimale routes zijn vastgesteld – ieder stadsdeel een eigen route, is de ambitie – maar de kop is eraf.

De initiatiefnemers willen tegenwicht bieden aan massatoerisme, bierfietsen en selfiesticks

Venture Labs: een steuntje in de rug voor academische ondernemers

De wandelroute langs heilige plekken in Amsterdam is een van de potentiële startups van de Venture Labs van de UvA. Die labs bieden incubator-programma’s aan ondernemende academici om hen te helpen hun kennis en inzichten niet alleen in artikelen en proefschriften te doen eindigen, maar ook op een of andere manier tot praktisch, economisch of maatschappelijk nut te maken. De Venture Labs worden gefinancierd door IXAnext, dat naast de incubator-programma’s ook ondernemerschap in onderwijs en onderzoek aanzwengelt.