Home

dr Paul Dijstelberge

Paul Dijstelberge

Doctoraal Historische Letterkunde 1989

Wetenschappelijk Bibliograaf bij de Koninklijke Bibliotheek 1990-2000

Wetenschappelijk Bibliograaf bij de UvA 2000-2005

Conservator 2005-heden

Universitair Docent Boekwetenschap 2007-heden

Loopbaan

Paul Dijstelberge studeerde Historische Letterkunde, Boekwetenschap en Byzantinologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkte ruim tien jaar als kok in een restaurant voor hij wetenschappelijk bibliograaf werd bij, achtereenvolgens, de Bibliotheca Philosophica Hermetica, de Koninklijke Bibliotheek en de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam. 
In 2005 werd hij benoemd tot Conservator bij de Bijzondere Collecties met als specialismen: - het gedrukte boek 1470-1800 en de Medisch Historische Collecties. Hij is tevens conservator van de Koninklijke Maatschappij ter bevordering van de Geneeskunst.

In 2007 werd hij benoemd tot Universitair Docent bij Boekwetenschap en Handschriftenkunde.

Overige werkzaamheden

Hij begeleidt promovendi en buitenpromovendi op het terrein van de boekgeschiedenis.

Daarnaast ontwerpt hij boeken en schrijft hij (zeer) incidenteel korte verhalen die zijn gepubliceerd in De Revisor en Tzum.

Specialisme

Mijn specialisme is het boek in de handpersperiode (1470-1800) in de breedste zin. De ‘Amsterdamse School’ is vanouds in de eerste plaats gericht op het boek als materieel object. Analytisch-biliografisch onderzoek vormt dan ook het voornaamste bestanddeel van onderwijs en onderzoek. Maar de cultuur-historische invalshoek wordt niet geschuwd.
De wisselwerking tussen techniek en inhoud staat centraal.  Ik sta daarmee nadrukkelijk in de Amsterdamse traditie, die begon met Wytze Hellinga en Herman De la Fontaine-Verwey en die met veel succes is voortgezet door zijn leermeesters Piet Verkruijsse en Frans Janssen.

Lopend onderzoek

Onderzoek naar Europese sierinitialen uit de periode 1500-1750 en de mogelijkheden om deze te ontsluiten voor boekwetenschappelijk en kunsthistorisch onderzoek. In de vroegmoderne periode zijn vermoedelijk tussen de 200.000 en de 300.000 verschillende sierinitialen vervaardigd. Die kunnen worden gebruikt om drukkers en uitgevers op te sporen. Daarnaast vormen de afbeeldingen een belangrijke en fascinerende onderstroom van de Europese beeldcultuur die nog nauwelijks is onderzocht. 

Onderzoek naar netwerken van drukkers, uitgevers en auteurs in Amsterdam in de Gouden Eeuw. Amsterdam was in de 17 de eeuw wereldboekenstad. Het onderzoek richt zich op de relaties tussen drukkers, uitgevers, auteur en de context (overheid, de schouwburg etc.) om zo dat succes te kunnen verklaren. Onderzoek naar gebruikerssporen in boeken uit de 16 de eeuw. Bij de Amsterdamse Bijzondere Collecties worden tienduizenden boeken uit de 16 de eeuw bewaard waarvan een groot deel door vroegere gebruikers is voorzien van aantekeningen. Die kunnen allerlei vormen aannemen: annotaties en commentaren, eigenaarsmerken en handtekeningen en zelfs tekeningetjes. Het in kaart brengen en verklaren van die gebruikssporen is van groot belang voor de Bijzondere Collecties. 

De wisselwerking met Bijzondere Collecties is van groot belang. Studenten werken bijvoorbeeld mee aan de voorbereiding van tentoonstellingen.

Blog over boekwetenschap: letter and layout

Publicaties

1992
‘De Gave Gods: de pest in Bredero’s “Spaanschen Brabander”’ In: Literatuur 9 (1992) p. 273-278.
‘Het gezicht is een landschap. Interview met de Zeeuwsvlaamse kunstenaar Frank Leenhouts.’ In: Zeeland 4 (1992) p. 184-188.

1993
‘In Empedocles voetsporen: de katholieke onderwereld van Athanasius Kircher.’ In: Vingerafdrukken: mengelwerk van medewerkers bij tien jaar STCN. Den Haag 1993, p. 31-39.
De Zwarte Rand van de Gouden Eeuw. Tentoonstellingscatalogus UBA. Amsterdam 1993.
‘De rouwrand van de Gouden Eeuw.’ In: Arts en Auto 11 (1993) p. 752-754.
‘Het lot van de waterdrinker: de Spa-gedichten van Joannes Six van Chandelier.’ In: Literatuur 10 (1993) 331-336. (Opnieuw gepubliceerd door de BNTL)
‘Herder in een guur klimaat: achtergronden van de Elsryk-cyclus van Jan Baptista Wellekens. In: Literatuur 10 (1993) p. 136-143.

1994
‘De cost en de baet: uitgeven en drukken rond 1600.’ In: Holland 26 (1994) p. 217-234. (Opnieuw gepubliceerd door de BNTL)

1995
‘Het theater van de dood: Reyer Anslo’s Pest tot Napels.’ In: Literatuur 12 (1995) p. 62-69.

1996
‘De vergeefse strijd tegen het lichaam.’ Inleiding bij de Cats catalogus: de werken van Jacob Cats in de STCN. Den Haag 1996.
‘Caesium, een boekhistorisch informatiesysteem.’ In: Dokumentaal 25 (1996) p. 128-133.

1997
Plague and print in the Netherlands: a short-title catalogue of publications in the University Library of Amsterdam. Rotterdam 1997. (Boek, met prof. dr L. Noordegraaf)

1998
‘Towards a Digital Atlas of initials and ornaments, used in the Netherlands. In: Quaerendo 28 (1998) 215-225.
‘De bibliografie van de eeuw in de volgende eeuw, kanttekeningen bij een digitale revolutie: lezing gehouden bij de presentatie van Paul Valkema Blouws “Typographia Batava”.’ In: De boekerij 3 (1998) p. 4-9.

1999
‘Donc je suis: een filosoof en zijn boek in de zeventiende eeuw.’ In: Jaarboek Nederlandse Boekgeschiedenis 6 (1999) p. 123-136.
Een geheugen van iedereen. Rapport over mogelijke Nederlandse digitale collecties in internationaal perspectief. Den Haag 1999.

2000
De Lof der onleesbaarheid. Leiden 1999. Iets gewijzigde herdruk in: Boekverkopers van Europa: het 17de eeuwse Nederlandse uitgevershuis Elzevier. Zutphen 2000, p. 281-289.
‘Gemengde berichten: nieuws als literatuur in de zeventiende eeuw.’ In: Literatuur 17 (2000) p. 282-288.

2002
‘Aarde’ In: De Revisor 3 (2002) p. 28-34.
‘Lucht.’ in: De Revisor 5-6 (2002) p. 128-136.

2004  ‘Drukkers in landschap.’ In: Boek & letter: boekwetenschappelijke bijdragen ter gelegenheid van het afscheid van prof. dr. Frans A. Janssen als hoogleraar in de boek- en bibliotheekgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Amsterdam 2004, p. 209-228.
‘De vorm: typografie in de Renaissance.’ In: De boekenwereld 21 (2004/05) p. 114-124.   Onder handen werk: een verkenning van de typografie van de 15e, 16e en 17e eeuw. Tentoonstellingscatalogus 2004. (Een digitale typografische atlas van ca 1200 p.)

2006
‘Het papier is de huid van de gedachte. Op zoek naar een retorica van de vorm.’ Boekgeschiedenis in het kwadraat. Context & casus. Brussel 2006, p. 29-38.

2007
De beer is los! Amsterdam 2007 (proefschrift). De bijbehorende database Ursicula telt ca 25.000 records.

2008
Brill: 325 jaar uitgeven voor de wetenschap / Sytze van der Veen ; met bijdragen van Paul Dijstelberge, Mirte D. Groskamp, Kasper van Ommen
Een zegen voor de mensheid - en voor de schrijver natuurlijk. Simon de Vries (1624-1708) en de wereld van het boek  In: De boekenwereld 24 p. 31-40

2009
Het einde van de STCN. Een toekomst voor de STCN: opmerkingen bij een afscheid  In: De boekenwereld 24 p.360-370
‘Water’ In: Tzum 47, p.5-15
Spreker op internationaal congres Jezuieten te Leuven. Handelingen worden in 2012 gepubliceerd.
Paul Dijstelberge & Piet Verkruijsse. 'Een schitterend moeras. Boek en wereld in de zeventiende eeuw', in: Jaarboek voor Nederlandse Boekgeschiedenis 17 (2010), p. 141-170. De eeuw dat Amsterdam wereldboekenhoofdstad was. In: Jaarboek van Genootschap van Bibliofielen.

In voorbereiding:
Boek over de Alkmaarse Librije – afsluiting van een langlopend wetenschappelijk onderzoek naar een zestiende-eeuwse bibliotheek. Te verschijnen in de Alkmaarse Historische Reeks in 2010
Handelseditie proefschrift - te verschijnen bij Walburgpers - te verschijnen in 2012

Huldebundel Piet Verkruijsse - eind 2011, begin 2012

Wetenschappelijke editie van het verzameld werk van Paul Valkema Blouw (2010-12)

Lopend wetenschappelijk onderzoek:

Een website over initialen en ornamenten voor de Bijzondere Collecties. Een project in twee fasen dat beoogt ca 200.000 afbeeldingen van typografisch materiaal te maken en te ontsluiten. De eerste fase is goedgekeurd en wordt op dit moment voltooid. De tweede fase is in voorbereiding. Een en ander dient te resulteren in een Vidi-aanvraag bij NWO. Dit project zal ca 5 jaar in beslag nemen. De pilot trok in drie maanden ruim 70.000 bezoekers en na twee jaar 400.000:
http://www.flickr.com/photos/bookhistorian/

Tientallen kortere artikelen, signalementen en recensies in Neder-L, Literatuur, Quaerendo, The Library, Isis, Bibliopolis, Magazine en andere boeken en tijdschriften.