UvA-onderzoekers op oceaanexpeditie NICO

11 december 2017

Hoe krijgen we grip op de kansen en bedreigingen van de zeeën die aan het veranderen zijn? UvA-onderzoekers en studenten gaan in de aankomende maanden mee in de nationale, multidisciplinaire expeditie – Netherlands Initiative Changing Oceans (kortweg NICO) – om Nederland hierop beter toe te rusten.

Vanaf de RV Pelagia, het onderzoeksschip van het Koninklijk NIOZ, het Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek, wordt in de aankomende 7 maanden met bijna 130 wetenschappers onderzoek gedaan naar de veranderde oceanen in verschillende oceaanprovincies, waaronder De Noordzee, Atlantische Oceaan, Caraïbische Zee, Golf van Mexico en Golf van Biskaje. De RV Pelagia vertrekt half december vanaf Texel.

Vele disciplines aan boord

NICO is een bijzondere expeditie, want wetenschappers van alle mogelijke disciplines hebben onderzoeksvoorstellen kunnen indienen. Maar liefst 42 voorstellen afkomstig van universiteiten, onderzoeksinstituten en organisaties zijn geïntegreerd in het NICO-programma. De onderwerpen zijn divers: van foraminiferen (microscopisch kleine zeedieren) tot zeeslakken, van virussen tot koraalriffen en van trekvogels tot walvissen.

Vaarroute NICO met havens

Vaarroute NICO. c: NIOZ

De route

In totaal zal de expeditie uit twaalf etappes bestaan, variërend van enkele dagen tot meerdere weken. Vanuit thuishaven Texel - waar het NIOZ gevestigd is - vaart het schip in zuidwaartse richting, naar Gran Canaria, en steekt van daaruit over naar Curaçao en Sint-Maarten, om vervolgens terug te varen via Ierland. Vanuit het UvA Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica (IBED) zullen meerdere onderzoekers een deel van de expeditie meevaren om onderzoek uit te voeren.

  • Etappe 2: Katja Peijnenburg en promovendus Lisette Mekkes gaan aan boord samen met studente Livia Sinigaglia om onderzoek te doen naar 'De thermostaat van het klimaat' in het traject van Las Palmas naar Willemstad.
  • Etappe 3: Universitair hoofddocent Petra Visser is expeditieleider van ‘De staat van het koraal’, op het traject Willemstad – Oranjestad, waar ook Mark Vermeij (UvA/Carmabi) en Bas van Beusekom aan bijdragen.
  • Etappe 8: Bijzonder hoogleraar Corina Brussaard en Susanne Wilken, per februari bij IBED aangesteld, sluiten aan bij het traject van Nassau naar Galway om te kijken naar ecologische gevolgen van veranderende omstandigheden in de Atlantische Oceaan.

Corina Brussaard coördineert daarnaast de deelname van masterstudenten (zogeheten NICO's) op bijna elke cruise. De studenten die meegaan bemonsteren een aantal vaste variabelen gedurende de hele expeditie. 'We zetten in op ervaring krijgen met varend onderzoek voor de volgende generatie oceanografen,' aldus Corina Brussaard. 

Beter beeld 

'Het is heel bijzonder om met een onderzoeksschip mee te kunnen gaan omdat het zoveel mogelijkheden biedt om met meetapparatuur, video’s en water- en bodemmonsters een beeld te krijgen van wat er op grotere diepte aanwezig is', vertelt Petra Visser, expeditieleider van etappe 3 in de Cariben. 'Voor de eerste keer zullen de dieper gelegen riffen, zogeheten mesofotische riffen (dieptes > 30 m), rond Curaçao, Bonaire en Aruba worden onderzocht. Het voorkomen en de samenstelling van deze riffen zal in kaart worden gebracht met video-opnames en speciale scanapparatuur. Nutriëntconcentraties in het water zullen bepaald worden om eutrofiëringsbronnen op de riffen vast te stellen. Diepe cyanobacteriematten en de condities bij deze matten (zoals stroomsnelheid, nutriëntconcentraties en sedimentatie van organisch materiaal) zullen onderzocht worden om hun voorkomen beter te begrijpen.'

Bron: Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek

Gepubliceerd door  Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica